O dziedziczeniu ustawowym małżonka pisałam już we wpisie dotyczącym dziedziczenia ustawowego przez małżonka oraz wpisie dotyczącym wpływu rozdzielności majątkowej na dziedziczenie małżonka. Dzisiaj chciałabym poruszyć inne ważne zagadnienie, to jest wpływ rozwodu i separacji na dziedziczenie ustawowe.
Rozwód wyłącza od dziedziczenia ustawowego.
Jak pisałam już poprzednio małżonek rozwiedziony nie dochodzi do dziedziczenia ustawowego po swoim byłym małżonku. Należy jednak pamiętać, że do wyłączenia od dziedziczenia może dojść nawet w sytuacji, w której do rozwodu jeszcze nie doszło, a jedynie został wniesiony pozew do sądu w tej sprawie.
Od dziedziczenia ustawowego może wyłączyć samo wniesienie pozwu o rozwód
Dzieje się tak w sytuacji, w której spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżonka pozostałego przy życiu, a żądanie to było uzasadnione. Oznacza to iż małżonek spadkodawcy nie jest wyłączony od dziedziczenia jeżeli pozew o rozwód został złożony z wnioskiem bez orzekania o winie.
Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.
Separacja wyłącza od dziedziczenia ustawowego
Małżonek pozostający w separacji, podobnie jak małżonek rozwiedziony, jest wyłączony od dziedziczenia ustawowego. W tym zakresie skutki separacji zostały zrównane ze skutkiem rozwodu. Stanowi o tym art. 935.1 kodeksu cywilnego. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na blogu o prawie spadkowym ZbycieSpadku.pl pod adresem: http://zbyciespadku.pl/separacja-dziedziczenie-ustawowe/. Zachęcam także do obejrzenia filmiku wyjaśniającego te zagadnienie, który przygotował autor tego bloga.
Pozew o orzeczenie separacji może wyłączyć od dziedziczenia ustawowego
Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Analogicznie do rozwodu bez orzekania o winie jest w przypadku separacji bez orzekania o winie – małżonek nie jest wyłączony od dziedziczenia.
W zakresie dziedziczenia ustawowego nie istnieje możliwość modyfikacji skutków prawnych separacji wolą spadkodawcy. Spadkodawca może jednak ustanowić małżonka w separacji spadkobiercą testamentowym.
Oprócz wyłączenia z kręgu spadkobierców ustawowych separacja powoduje również utratę innych uprawnień związanych ze statusem małżonka spadkodawcy – małżonkowi w separacji nie przysługuje uprawnienie do korzystania z mieszkania i urządzenia domowego, nie jest on uprawniony do zapisu naddziałowego, a także do dochodzenia roszczenia o zachowek.