Jak należy rozumieć rodzeństwo w kontekście dziedziczenia ustawowego?
Rodzeństwo spadkodawcy to osoby, które pochodzą od tych samych rodziców co spadkodawca bądź też mają wspólnego jednego rodzica oraz osoby, które zostały przysposobione w sposób pełny przez ojca lub matkę spadkodawcy (rodzeństwo przyrodnie i przysposobieni również dziedziczą).
Należy pamiętać, że do dziedziczenia ustawowego mogą dojść także zstępni rodzeństwa spadkodawcy. Ustawodawca nie ograniczył stopnia pokrewieństwa w linii prostej, zatem do dziedziczenia mogą dojść dzieci rodzeństwa, jego wnuki lub prawnuki – wszyscy zstępni rodzeństwa.
W jaki sposób może dojść do dziedziczenia ustawowego rodzeństwa spadkodawcy?
Rodzeństwo dziedziczy z ustawy w tzw. drugiej grupie dziedziczenia ustawowego, oznacza to iż dochodzi do dziedziczenia nie obok, lecz w miejsce rodziców spadkodawcy – po zstępnych i małżonku. Rodzeństwo może przy tym dojść do dziedziczenia w kilku różnych konfiguracjach podmiotowych m.in.:
wspólnie z małżonkiem spadkodawcy – w sytuacji kiedy spadkodawca nie miał dzieci lub nie dożyły one otwarcia spadku i nie miały one zstępnych, a rodzice spadkodawcy nie dożyli otwarcia spadku – brak zstępnych spadkodawcy, uzasadniający dziedziczenie rodzeństwa, należy rozumieć nie tylko fizyczne nieistnienie zstępnych, lecz także wyłączenie ich od dziedziczenia z takim skutkiem, jakby nie dożyli otwarcia spadku czyli na podstawie niegodność, odrzucenie spadku, czy też zrzeczenie się dziedziczenia – (udział spadkowy rodzeństwa będzie wynosić wtedy jedną drugą spadku),- wspólnie z małżonkiem spadkodawcy i jednym z rodziców spadkodawcy – jest to możliwe wówczas gdy spadkodawca nie miał dzieci lub nie dożyły one otwarcia spadku i nie miały one zstępnych oraz jeden z rodziców spadkodawcy nie dożył otwarcia spadku (wielkość udziałów kształtuje się wtedy następująco: małżonek – jedna druga, pozostały przy życiu rodzic – jedna czwarta, rodzeństwo – jedna czwarta spadku),
- wspólnie z jednym z rodziców spadkodawcy – jeżeli spadkodawca nie miał zstępnych i małżonka – nie dożył on otwarcia spadku albo małżeństwo wcześniej ustało, została orzeczona separacja bądź spadkodawca nigdy nie pozostawał w związku małżeńskim, a jeden z rodziców nie dożył otwarcia spadku (wtedy udziały poszczególnych spadkobierców będą wynosiły: rodzic – jedna druga, rodzeństwo spadkodawcy – jedna druga podzielona w częściach równych pomiędzy rodzeństwo),
- samodzielnie – w sytuacji kiedy brak było zstępnych spadkodawcy i małżonka, a obydwoje rodzice nie dożyli otwarcia spadku.
Co jeżeli spadkodawca miał kilkoro rodzeństwa?
Jeżeli spadkodawca miał kilkoro rodzeństwa, część spadku pozostała po zmarłym rodzicu ulega podziałowi na równe części pomiędzy rodzeństwo. Dziedziczy ono wówczas cały spadek w częściach równych. Jeżeli spadkodawca pozostawił tylko jedną osobę z rodzeństwa (pozostałe rodzeństwo zmarło wcześniej nie pozostawiając zstępnych), cały spadek przypada pozostałemu przy życiu bratu lub siostrze.