Dziedziczenie ustawowe małżonka w przypadku wspólności majątkowej małżeńskiej
Jeżeli małżonków łączył ustrój wspólności (ustawowej lub umownej), to w chwili otwarcia spadku ustrój ten przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych i w skład masy spadkowej wchodzi majątek osobisty zmarłego oraz jego udział w majątku wspólnym (z zasady wynoszący połowę tego majątku).
Pozostałą część majątku (pozostały udział w majątku wspólnym) otrzymuje pozostały przy życiu małżonek. To jakie składniki majątku wspólnego wejdą w skład spadku, zostaje ustalone dopiero w dziale spadku połączonym z podziałem majątku wspólnego. Składnikiem spadku jest jedynie udział w majątku wspólnym.
Więcej informacji na ten temat możesz znaleźć na blogu o prawie spadkowym prowadzonym przez adwokata Wojciecha Rudzkiego pod adresem: http://zbyciespadku.pl/rozdzielnosc-majatkowa-dziedziczenie-malzonkow/ .
Dziedziczenie ustawowe małżonka w przypadku rozdzielności majątkowej małżeńskiej
Jeżeli natomiast małżonków łączył ustrój rozdzielności majątkowej, to majątek osobisty zmarłego tworzy masę spadkową. W przypadku zaś rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków w skład spadku wchodzi zawsze majątek osobisty zmarłego oraz ewentualnie roszczenie o wyrównanie dorobku.
Należy jednak pamiętać, że roszczenie to może przysługiwać zarówno po osobie zmarłej jego spadkobiercom (wówczas jako wierzytelność wchodzi w skład spadku), jak i przeciwko spadkodawcy (wówczas jako dług spadkowy obciąża spadek).
W zależności więc od tego, komu roszczenie o wyrównanie dorobku przysługuje, spadkobiercom w stosunku do małżonka czy małżonkowi w stosunku do spadkobierców, roszczenie to będzie albo wierzytelnością wchodzącą w skład spadku, albo długiem obciążającym spadek.
Wyrównanie dorobków następuje między spadkobiercami zmarłego małżonka a małżonkiem pozostałym przy życiu.