W jaki sposób spadkobierca może zostać uznany za niegodnego dziedziczenia?
Spadkobierca może zostać uznany za niegodnego dziedziczenia jedynie przez orzeczenie sądu. Niegodność dziedziczenia opiera się na założeniu, że w pewnych sytuacjach względy natury etycznej przemawiają za pozbawieniem określonej osoby możliwości dziedziczenia po określonym spadkobiercy.
Legitymowanymi podmiotami do złożenia wniosku o wydanie takiego orzeczenia jest każdy, kto ma w tym interes – z żądaniem takim można wystąpić w ciągu roku od dnia, w którym dowiedziano się o przyczynie niegodności, nie później jednak niż przed upływem lat trzech od otwarcia spadku.
Kiedy spadkobierca może zostać uznany za niegodnego dziedziczenia?
Uznanie za niegodnego dziedziczenia ma miejsce w sytuacji kiedy spadkobierca dopuścił się umyślnego ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy, albo podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia bądź odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności albo umyślnie ukrył lub zniszczył testament, podrobił bądź przerobił go albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego.
Jakie są skutki uznania spadkobiercy za niegodnego?
Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku, tym samym nie ma również prawa do zachowku. Jednakże spadkobierca nie może zostać uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył (jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem).
Kto dziedziczy zamiast spadkobiercy uznanego za niegodnego?
W miejsce niegodnego wstępują inne osoby – spadkobiercy ustawowi przy dziedziczeniu ustawowym, a przy dziedziczeniu testamentowym – osoby uprawnione z tytułu podstawienia lub przyrostu. Należy podkreślić, że skutki niegodności nie rozciągają się na zstępnych niegodnego.
Uznanie spadkobiercy za niegodnego a zapis i zachowek
Zapis zwykły uczyniony na rzecz spadkobiercy niegodnego staje się bezskuteczny. Niezależnie od tego powództwo o uznanie niegodności można wystosować także względem zapisobiercy zapisu zwykłego oraz zapisu windykacyjnego, a także przeciw osobie uprawnionej do zachowku.