Czym jest dziedziczenie ustawowe?
Dziedziczenie ustawowe jest wejściem w prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z mocy ustawy z chwilą śmierci spadkodawcy przez jedną lub więcej osób. Z mocy ustawy do spadku powołane są dzieci spadkodawcy, małżonek, jego rodzice, rodzeństwo, dalsi krewni, pasierbowie, a w ostatniej kolejności gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa.
Do spadku nie należą prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą oraz prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na wyznaczone osoby, niezależnie od tego czy należą do grona spadkobierców.
Przy okazji polecam także zapoznanie się z treścią bloga ZbycieSpadku.pl, a w szczególności z kategorią wpisów dziedziczenie ustawowe. Znajdziesz tam więcej informacji na temat dziedziczenia ustawowego, dziedziczenia testamentowego oraz wszystkich innych aspektów prawa spadkowego.
Czym jest dziedziczenie testamentowe?
Dziedziczenie testamentowe jest natomiast rozporządzeniem majątku przez spadkodawcę na wypadek śmierci w formie dokumentu zwanego testamentem – rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.
Testament może zawierać rozporządzenia tylko jednego spadkodawcy, a sporządzić i odwołać go może jedynie osoba mającą pełną zdolność do czynności prawnych, może zostać odwołany w każdej chwili w całości jak i tylko w wymiarze poszczególnych postanowień. Testament musi zostać sporządzony (tak samo w przypadku odwołania) osobiście – nie można posłużyć się w dokonaniu tej czynności przedstawicielem.
Co warto wiedzieć o testamencie w kontekście dziedziczenia ustawowego?
Testament jest nieważny jeżeli został sporządzony przez spadkodawcę w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści albo pod wpływem groźby. Jednak na nieważność testamentu nie można powołać się po upływie 3 lat od dnia dowiedzenia się o przyczynie nieważności lub 10 lat od otwarcia spadku.
Spadkodawca może odwołać testament w każdej chwili poprzez sporządzenie nowego testamentu albo w ten sposób, że w zamiarze odwołania testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność albo wreszcie w ten sposób, że dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień. Jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, ulegają odwołaniu tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.
Testament trzeba interpretować – tłumaczyć w taki sposób żeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy. Jeżeli testament może być tłumaczony jedynie wieloznacznie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozporządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść.
Wyróżnia się testamenty zwykłe oraz testamenty szczególne. Do testamentów zwykłych zalicza się testament holograficzny (własnoręczny), testament notarialny oraz tastament allograficzny. Testamenty szczególne stanowią testament ustny, testament podróżny oraz testament wojskowy.