Kategoria: dziedziczenie ustawowe

Adwokat od spraw spadkowych – którego wybrać?

Kamila 4 września 2016 dziedziczenie ustawowe Brak komentarzy

Internet jest coraz częstszym miejscem poszukiwania informacji na temat prawników – w tym także adwokatów i kancelarii adwokackich specjalizujących się w dziedziczeniu ustawowym. To normalna tendencja, w końcu siec stała się dla nas źródłem informacji na każdy temat. Także i do mnie w ostatnim okresie zgłosiło się sporo osób z pytaniami, czy mogłabym polecić jakiegoś konkretnego adwokata do trudnej sprawy spadkowej.

Ze swojej strony mogę gorąco polecić adwokata Wojciecha Rudzkiego prowadzącego kancelarię adwokacką w Krakowie. Kancelaria zajmuje się przede wszystkim prawem cywilnym i prawem spadkowym, dlatego jest w stanie rozwiązywać nawet najbardziej skomplikowane problemy dotyczące dziedziczenia ustawowego. Ale ponieważ dziedziczenie ustawowe to nie wszystko, adwokat Wojciech Rudzki będzie w stanie doradzić także w sprawach dotyczących zachowku, niegodności dziedziczenia, czy odrzucenia spadku.

Jeżeli szukasz adwokata z innej części kraju, sugeruję abyś zwrócił uwagę przede wszystkim na to czym zajmuje się prowadzona przez niego kancelaria adwokacka na co dzień. Chociaż adwokat powinien mieć wiedzę z każdej dziedziny prawa, to jest jasne, że kancelaria adwokacka specjalizująca się w prawie karnym będzie miała mniejszy przegląd sytuacji niż kancelaria zajmująca się przede wszystkim prawem spadkowym.

Z adwokatem, którego rozpatrujesz jako potencjalną osobę do prowadzenia Twojej sprawy spadkowej powinieneś odbyć szczerą rozmowę na temat Twoich oczekiwań – zarówno tych finansowych, jak i co do sposobu prowadzenia sprawy (np. częstotliwości spotkań, czy sposobu informowania Cię o postępach w sprawie).

Warto także pamiętać o przedstawieniu prawnikowi rzetelnych i prawdziwych informacji na temat Twojej sytuacji – udzielenie niepełnych informacji (zwłaszcza zatajenie pewnych niewygodnych dla Ciebie faktów) może wpłynąć co najmniej na wydłużenie całego postępowania sądowego, a w gorszych przypadkach na postawieniu wadliwej diagnozy aspektów prawnych lub nawet przesądzić o porażce w sądzie.

Wpływ rozwodu i separacji na dziedziczenie ustawowe małżonka

Kamila 28 stycznia 2015 1 grupa dziedziczenia ustawowego, 2 grupa dziedziczenia ustawowego, dziedziczenie ustawowe, dziedziczenie ustawowe małżonka Brak komentarzy

O dziedziczeniu ustawowym małżonka pisałam już we wpisie dotyczącym dziedziczenia ustawowego przez małżonka oraz wpisie dotyczącym wpływu rozdzielności majątkowej na dziedziczenie małżonka. Dzisiaj chciałabym poruszyć inne ważne zagadnienie, to jest wpływ rozwodu i separacji na dziedziczenie ustawowe.

Rozwód wyłącza od dziedziczenia ustawowego.

Jak pisałam już poprzednio małżonek rozwiedziony nie dochodzi do dziedziczenia ustawowego po swoim byłym małżonku. Należy jednak pamiętać, że do wyłączenia od dziedziczenia może dojść nawet w sytuacji, w której do rozwodu jeszcze nie doszło, a jedynie został wniesiony pozew do sądu w tej sprawie.

Od dziedziczenia ustawowego może wyłączyć samo wniesienie pozwu o rozwód

Dzieje się tak w sytuacji, w której spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżonka pozostałego przy życiu, a żądanie to było uzasadnione. Oznacza to iż małżonek spadkodawcy nie jest wyłączony od dziedziczenia jeżeli pozew o rozwód został złożony z wnioskiem bez orzekania o winie.

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem. Termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

Separacja wyłącza od dziedziczenia ustawowego

Małżonek pozostający w separacji, podobnie jak małżonek rozwiedziony, jest wyłączony od dziedziczenia ustawowego. W tym zakresie skutki separacji zostały zrównane ze skutkiem rozwodu. Stanowi o tym art. 935.1 kodeksu cywilnego. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na blogu o prawie spadkowym ZbycieSpadku.pl pod adresem: http://zbyciespadku.pl/separacja-dziedziczenie-ustawowe/. Zachęcam także do obejrzenia filmiku wyjaśniającego te zagadnienie, który przygotował autor tego bloga.

Pozew o orzeczenie separacji może wyłączyć od dziedziczenia ustawowego

Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Analogicznie do rozwodu bez orzekania o winie jest w przypadku separacji bez orzekania o winie – małżonek nie jest wyłączony od dziedziczenia.

W zakresie dziedziczenia ustawowego nie istnieje możliwość modyfikacji skutków prawnych separacji wolą spadkodawcy. Spadkodawca może jednak ustanowić małżonka w separacji spadkobiercą testamentowym.

Oprócz wyłączenia z kręgu spadkobierców ustawowych separacja powoduje również utratę innych uprawnień związanych ze statusem małżonka spadkodawcy – małżonkowi w separacji nie przysługuje uprawnienie do korzystania z mieszkania i urządzenia domowego, nie jest on uprawniony do zapisu naddziałowego, a także do dochodzenia roszczenia o zachowek.

Dziedziczenie ustawowe a prawo do zachowku

Kamila 12 stycznia 2015 dziedziczenie testamentowe, dziedziczenie ustawowe, zachowek Brak komentarzy

Czym jest zachowek?

Zachowek jest to część udziału spadkowego, która przysługuje z ustawy podmiotom wymienionym enumeratywnie w ustawie. Do tego wąskiego kręgu podmiotów zalicza się: zstępnych, małżonka oraz rodziców spadkodawcy.

Jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni zachowek należy się w wysokości dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, a w innych zaś wypadkach – w wysokości połowy wartości tego udziału.

Więcej informacji na temat zachowku można uzyskać na blogu traktującym ogólnie o problematyce prawa spadkowego – ZbycieSpadku.pl. Wpisy odnoszące się do tematyki niniejszego wpisu zostały ujęte w bardzo obszernej kategorii zachowek.

Uprawnienie do zachowku oparte jest na istnieniu bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Powstanie uprawnienia do zachowku jest uzależnione od tego, aby w konkretnym stanie faktycznym osoby domagające się były powołane do spadku z ustawy. Oznacza to, że w sytuacji gdy spadkodawca pozostawił małżonka i dwoje dzieci, tylko te podmioty nabędą prawo do zachowku. Nie uzyskają go rodzice spadkodawcy, gdyż w takiej sytuacji nie dochodzą oni do dziedziczenia.

Obowiązywanie zasady swobody testowania oznacza, że spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku dowolną, wybraną przez siebie osobę, także spoza kręgu najbliższych krewnych. Instytucja zachowku jest zatem odpowiedzą na potrzebę, konieczność ustawowego zabezpieczenia interesów osób najbliższych spadkodawcy.

Kiedy przysługuje zachowek?

Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Jak oblicza się wartość należnego zachowku?

Przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także: spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni. Natomiast przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, ale dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę (nie dolicza się do spadku darowizn drobnych – przyjętych zwyczajowo w danych stosunkach, dokonanych przed więcej niż 10 laty – licząc wstecz od dnia otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących ani spadkobiercami, ani uprawnionymi do zachowku, darowizn uczynionych przed urodzeniem się zstępnych – gdy zachowek im przysługuje, darowizn dokonanych przed zawarciem małżeństwa – w odniesieniu do zachowka dla małżonka).

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. Natomiast wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku. Zapisy windykacyjne oraz darowizny dokonane przez spadkobiercę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek.

Jeżeli uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

Ważna kwestią jest również fakt iż jeśli uprawniony do zachowku jest powołany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialność za zapisy zwykłe i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału spadkowego, który stanowi podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku. Natomiast w sytuacji kiedy spadkobiercą obowiązanym do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

Dziedziczenie zachowku

Roszczenia z tytułu zachowku przechodzą na spadkobierców osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Przedawnienie zachowku

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku i spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Natomiast roszczenia przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanego zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawniają się z upływem pięciu lat od otwarcia spadku.

Kiedy spadek dziedziczą ustawowo pasierbowie spadkodawcy?

Kamila 12 stycznia 2015 4 grupa dziedziczenia ustawowego, dziedziczenie ustawowe 2 komentarze

Jak rozumieć pasierba w kontekście dziedziczenia ustawowego?

Pasierb dziedziczy z ustawy w czwartej grupie spadkowej. W braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku (a więc spadkobierców należących do pierwszej, drugiej i trzeciej grupy) – pasierbem spadkodawcy jest dziecko małżonka spadkodawcy (także przysposobione), które jednocześnie nie jest dzieckiem spadkodawcy ani nie zostało przez niego przysposobione.

Uzasadnieniem dziedziczenia ustawowego pasierbów jest bliska więź, jaka powstaje pomiędzy małżonkiem (ojczymem lub macochą), a dziećmi drugiego małżonka. Poza więzią tego rodzaju dzieci małżonka spadkodawcy stają się jego powinowatymi, gdyż przez zawarcie związku małżeńskiego z ich rodzicem nawiązany zostaje prawny stosunek powinowactwa, trwa ono nawet po ustaniu małżeństwa rodziców.

Kiedy pasierb może dojść do dziedziczenia ustawowego?

Należy podkreślić, że pasierb spadkodawcy może dziedziczyć jedynie wtedy, gdy małżonek spadkodawcy i drugi rodzic pasierba (biologiczny lub przysposabiającym) nie dożyli chwili otwarcia spadku. W rezultacie, w przypadku, gdy drugi z rodziców pasierba żyje, pasierb nie dziedziczy po spadkodawcy. Jeżeli żaden z pasierbów nie spełnia powyższego warunku, to do spadku powołani zostają spadkobiercy z piątej grupy spadkobierców ustawowych – gmina lub Skarb Państwa.

Przez brak małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, należy rozumieć nie tylko ich nienarodzenie się lub śmierć przed chwilą otwarcia spadku, ale także te wszystkie sytuacje, w których danego spadkobiercę trzeba traktować tak, jakby nie dożył chwili otwarcia spadku. Dotyczy to przypadku uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia, jego wydziedziczenia, odrzucenia przez niego spadku), zrzeczenia się przez niego dziedziczenia, a także wyłączenia go od dziedziczenia przez spadkodawcę mocą testamentu. Jeżeli istnieje choćby jedna z osób należących do pierwszej, drugiej albo trzeciej grupy spadkobierców ustawowych, to pasierbowie spadkodawcy nie dziedziczą.

Pasierbowie spadkodawcy dziedziczą spadek w częściach równych. Zasada ta dotyczy wszystkich pasierbów, niezależnie od liczby związków małżeńskich, w których pozostawał wcześniej małżonek spadkodawcy.

Kiedy spadek dziedziczą ustawowo dziadkowie spadkodawcy?

Kamila 12 stycznia 2015 3 grupa dziedziczenia ustawowego, dziedziczenie ustawowe Jeden komentarz

Jak rozumieć dziadków w kontekście dziedziczenia ustawowego?

Dziadkowie należą do trzeciej grupy spadkobierców ustawowych, będących krewnymi naturalnymi lub krewnymi poprzez przysposobienie spadkodawcy (w wypadku pełnego przysposobienia). Wykazanie pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą, a dochodzącym do dziedziczenia dziadkiem następuje przez przedstawienie aktów stanu cywilnego – aktów urodzenia, wskazujących dziadków jako ojca i matkę ojca spadkodawcy oraz jako ojca i matkę matki spadkodawcy. Dziadkowie wyłączają od dziedziczenia pasierbów spadkodawcy oraz gminę lub Skarb Państwa. Stanowią ostatnią klasę spadkobierców ustawowych będących krewnymi spadkodawcy.

Więcej informacji na temat dziedziczenia ustawowego dziadków można odnaleźć tutaj: http://zbyciespadku.pl/category/dziedziczenie-ustawowe/. Autor bloga dotyczącego dziedziczenia ustawowego porusza kwestie dojścia do spadku także dziadków spadkodawcy.

Jak dziadkowie dochodzą do dziedziczenia ustawowego?

Dziadkowie spadkodawcy dziedziczą w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy.

Dziadkowie dochodzą do dziedziczenia ustawowego w częściach równych. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.

W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych. Jeżeli w chwili otwarcia spadku żyją wszyscy dziadkowie i babcie spadkodawcy, to każde z nich dziedziczy jedną czwartą część spadku.

Z kim dziadkowie mogą dojść do dziedziczenia ustawowego?

Podobnie jak rodzice spadkodawcy i rodzeństwo spadkodawcy, dziadkowie także mogą dojść do dziedziczenia w różnych konfiguracjach podmiotowych:

jeżeli pozostają przy życiu wszyscy dziadkowie (zarówno w linii ojca, jak i matki spadkodawcy) – dziedziczą wówczas w częściach równych, a więc każdemu przypada jedna czwarta część spadku.
jeżeli jeden z dziadków (lub niektórzy spośród nich) nie dożyje otwarcia spadku – w miejsce zmarłego dziadka wchodzą jego zstępni (np. rodzeństwo ojca bądź matki spadkodawcy czy zstępni tego rodzeństwa). Część pozostałych przy życiu dziadków dziedziczy wspólnie ze zstępnymi zmarłego (zmarłych) dziadków. W takiej sytuacji pozostali przy życiu dziadkowie nadal dziedziczą po jednej czwartej spadku, natomiast zstępni zmarłego dziadka dziedziczą w częściach równych to, co przypadłoby zmarłemu dziadkowi.
jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku i nie miało również więcej zstępnych niż rodzic spadkodawcy – w takiej sytuacji dziedziczą tylko dziadkowie ale udział zmarłego dziadka przypada pozostałym dziadkom w częściach równych (przypadający zmarłemu dziadkowi udział ulega podziałowi na trzy równe części i powiększa udziały pozostałych dziadków spadkodawcy).
jeżeli otwarcia spadku dożyje tylko jedno z dziadków (pozostali zmarli wcześniej nie pozostawiając zstępnych) – cały spadek przypadnie wówczas dziadkowi pozostałemu przy życiu.

Co jeżeli ojcostwo jednego z dziadków nie zostało ustalone?

Ustawa nie daje podstaw do różnicowania wielkości udziałów dziedziczonych przez dziadków i babcie spadkodawcy w przypadku, gdy ojcostwo jednego z dziadków względem rodzica spadkodawcy nie zostało ustalone. Oznacza to, że jeżeli wskutek nieustalenia pochodzenia jednego z rodziców spadkodawcy od określonego mężczyzny, w chwili otwarcia spadku żyje jedynie troje dziadków spadkodawcy (zmarł dziadek, którego ojcostwa względem rodzica spadkodawcy nie ustalono), to każdy z żyjących dziadków dziedziczy jedną trzecią część spadku, nie dolicza się do ich udziałów udziału czwartego zmarłego dziadka.